English    پارسی
 

پسته

خشكبار منبع مناسبي براي مواد غذايي از جمله پروتئين، ويتامين و مواد معدني لازم براي سلامت انسان مي باشد، درخشكبار منبع چربي هاي اشباع نشده است و مفيد براي پايين آوردن كلسترول و كاستن از خطر بيماري هاي قلبي است .
از جمله خشكبارها به دليل اهميت آن از نظر ارزش غذايي و بهداشتي که مصرف روزافزوني دارد پسـته مي باشد. امروزه مصرف پسته به عنوان يك آجيل مطبوع و بسيار خوشمزه در كشورهاي مختلف جهان مورد توجــه مي باشد.

ارزش غذايي پسته نسبت به ساير آجيل ها و مواد پروتئيني و حبوبات در خور اهميت است. فيبر موجود در پسته بسيار بالا بوده و امروزه اهميت فيبر و الياف در علم پزشكي و براي سلامتي انسان كاملاً مشخص شده و در رژيمهاي روزانه غذايي بسيار تاكيد شده است. فيبر موجود در پسته علاوه بر اينكه حركات غذا را در دستگاه گوارش زياد مي كند درجلوگيري از بيمارهاي سرطاني بر كسي پوشيده نيست. علاوه بر اين ، فيبر بالاي موجود د ر پسته باعث جذب بیشتر آب و در نتیجه پرخوري را كمتر مي كند.
پسته، دانه میوه از درخت پسته است. درخت پسته اولین بار در ایران یافت شد. این دانه بخاطر شکلش به نام آجیل خندان معروف شد. پسته به عنوان یک ماده غذایی گیاهی و نیرو بخش و درمان کننده بسیاری از بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.
در کتب طب سنتی با نام ( فستق ) امده است وبه فرانسوی Pistachier و Commun pistachier و Pistachier vrai و به انگلیسی Pistachio و Pistacionut tree گفته میشود .
گیاهی است از خانواده Anacardiaceae یا Terebivthaceae نام علمی ان Pistacia vera L و نامهای مترادف ان در بعضی مدارک فنی Pistacia reticulata Willd و Pistacia narbonensis L. و Pistacia trifolia L. از طرف گیاه شناسان مختلف گفته شده است. .

+ بیشتر

مشخصات

پسته ، درخت کوچکی است که بلندی ان کمتر از 5 متر ، برگهای ان مرکب با 5 – 3 برگچه و هر برگچه تخم مرغی ، نوک تیز ، براق ، چرمی ، صاف و روی برگ به رنگ روشن و پشت برگ سبز مات به ابعا 10 – 5 × 6 – 3 سانتی متر .

گلهای ان گروهی خوشه ای میوه ان تخم مرغی نوکدار است. درخت پسته دو پایه است و پایه های نر و پایه های ماده جداگانه دارد.

میوه پسته که بیشتر قسمت مستعمل ان است دارای پوست خارجی نرم و سبز مایل به بنفش و زیر ان پوست سخت سفیدی است که همان پوست پسته خشک است.

داخل ان مغز پسته قرار دارد و سطح مغز را پوسته بسیار نازکی پوشانیده که ان را جفت مینامند.


ترکیبات شیمیایی

از نظر ترکیبات شیمیایی در هر یک صد گرم مغز پسته مواد زیر وجود دارد :

اب 3/5 گرم ، پروتئین 3 /19 گرم ، مواد چربی 7/53 گرم ، هیدراتهای کربن 17 گرم ، خاکستر 7/2 گرم ، کلسیم 131 میلی گرم ، فسفر 500 میلی گرم ، اهن 3/7 میلی گرم ، پتاسیم 972 میلی گرم ، ویتامین A 230 واحد بین المللی ، تیامین 67/0 میلی گرم و نیاسین 4/1 میلی گرم .


ترکیبات و خواص غذایی و دارویی پسته

مغز پسته ماده ای نیروزا و سرشار از مواد پروتئینی، چربی ها، ویتامینها و املاح است. پسته ارزش غذایی فراوانی دارد. ارزش غذایی پسته به نسبت سایر آجیل ها و نیز مواد پروتئینی همانند گوشت، شیر، تخم مرغ، و نیز حبوبات در خور اهمیت و توجه میباشد.

مغز پسته در بین بیش از دویست ماده خوارکی شامل انواع آجیل ها، حبوبات، سبزیها، میوه های خشک و تر ، لبنیات ، انواع گوشت و دهها نوع خوراکی دیگر بیشترین میزان آهن قابل جذب بدن را دارا می باشد. مغر پسته دارای 20 درصد پروتئین خالص و بیش از 50 درصد روغن یا چربی مایع است. مقدار ویتامین A در صد گرم مغز پسته 698 میکروگرم و میزان کاروتنوئید 7/13 میکروگرم است .

مقادیری از ویتامین های گروهB دارد، به علاوه دارای مقداری ویتامین های D و E است. املاح مختلفی از جمله کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم، آهن، مس، روی و همچنین ازت، گوگرد و فسفر دارد.


فواید پسته

1-پسته مقدار کمی کالری دارد. بدون کلسترول می باشد و دارای مقدار کمی چربی اشباع می باشد. چربی یک منبع انرژی می باشد و کمک به جذب ویتامین های A, E, D و K می کند.
2- یکی از بهترین منابع پروتئین گیاهی می باشد.
3- پسته دارای مقدار زیادی فیبر می باشد. فیبر به هضم مواد غذایی کمک می کند، کلسترول و قند خون را تنظیم می کند.

5- پسته در بین گروه آجیل ها، یکی از بهترین منابع پتاسیم می باشد. پتاسیم 1 عدد پسته برابر پتاسیم 1 عدد پرتقال است. مقدار پتاسیم در 2 عدد پسته بیشتر از 1 عدد موز می باشد. پتاسیم موجود در پسته، به تعادل مایعات بدن کمک می کند، ضربان قلب را تنظیم می کند و برای کاهش فشار خون نیز بسیار مفید می باشد.
6- همچنین دارای فسفر می باشد و در ساخت استخوان ها و دندان ها شرکت می کند، جلوی خستگی و ضعف را می گیرد و برای تقویت عضلات بدن مفید می باشد.
7- پسته، مقداری منیزیم نیز دارد که منیزیم یکی از مهم ترین عناصر معدنی برای تبدیل غذا به انرژی می باشد، ضربان قلب را تنظیم می کند واز گرفتگی عضلات جلوگیری می کند.
8- آهن موجود در پسته، برای سرگیجه، خستگی، رنگ پریدگی و کم خونی بسیار مفید است.
9- روی برای تقویت پوست، مو و ناخن بسیار مهم است.
10- پسته دارای ویتامین های B6 ، B1 و E می باشد. ویتامین B6 کمک به سوخت و ساز پروتئین می کند و در جذب مواد غذایی نیز نقش دارد. ویتامین B1 باعث افزایش انرژی، تقویت سلول های عصبی و متعادل کردن اشتها می شود.
11- پسته دارای بیشترین آنتی اکسیدان می باشد. همان طورکه می دانید ویتامین E جزو گروه آنتی اکسیدان ها می باشد و تقویت سیستم ایمنی بدن، سلامت چشم و جلوگیری از خستگی و استرس و نیز جلوگیری از تخریب سلول ها را بر عهده دارد.
12- پسته نیز مانند دیگر دانه ها، از بیماری های قلبی جلوگیری می کند. به خاطر وجود چربی های غیر اشباع، می تواند مقدار کلسترول خون را پایین بیاورد.
13- پسته باعث عملکرد درست مغز می شود و شخص را آرام می کند.
14- این آجیل می تواند جلوی پیشرفت بیماری های مزمن از قبیل سرطان را بگیرد.
15- مطالعات نشان داده است؛ پسته می تواند مقدار کلسترول خوب خون(HDL) را بالا ببرد و درعین حال مقدارکلسترول بد خون(LDL ) و تری گلیسیرید را پایین بیاورد.
16- لازم به ذکر است که، 28 گرم پسته، بیشتر از 10 درصد نیاز بدن به فیبر غذایی، ویتامینB6، ویتامین B1، منیزیم و فسفر را تامین می کند.

+ بیشتر


مهمترین ارقام پسته:


اکبری:

یکی از ارقام تجاری پسته است که از نظر اقتصادی دارای بالاترین ارزش می ﺑﺎشد.

شکل ظاهری: بادامی شکل، کشیده و ‏درشت. خصوصیات فیزیکی: پسته اکبری با خصوصیت رویشی زیاد ، برگ‍های متراکم با سطح وسیع ، محصول دهی زیاد و دارای چوب بسیار محکم و فشرده است.



كله قوچي :‏

شکل ظاهری: درشتي ميوه ، فندقي شكل .
خصوصیات فیزیکی: اين رقم نسبت به كمبودي آب و مواد ‏غذائي حساس بوده و اكثريت برگ‍هاي آن مركب 5 برگچه اي هستند و برگچه انتهائي بزرگ‍تر از برگچه هاي جانبي مي ﺑﺎشد. ‏
رقمي زودگل بوده و به همين دليل بيشتر در معرض خطر سرماي دير رس بهاره و خسارت ناشي از آن قرار دارد.



فندقی:

در حال حاضر بیشترین سطح زیر کشت باغات پسته از این رقم می باشد و بیشترین تولیدات در کشور رقم فندقی است.
البته بسته به شرایط آب و هوایی از اول شهریور تا پایان شهریورماه قابل برداشت است. رقم فندقی به صورت درختچه است و درخت آن نسبت به سایر ارقام آن ارتفاع کمتری دارد. از نظر تجاری بسیار با ارزش می باشد.


 
احمدآقایی:

از خانواده بادامی می باشد این نوع رقم از بازار پسندی بسیار خوبی در دنیا برخوردار است و مغز آن نسبت به سایر ارقام آن دارای سرخی خاصی است. احمدآقایی مصرف آجیلی زیادی نسبت به سایر ارقام پسته دارد.

 
مغز پسته سبز:

تولید شده از مغز پسته کال یا نارس است و در شیرینی و شکلات صنعت به دلیل عطر و طعم خاص خود مورد استفاده قرار می گیرد. نوع سبز که در کلاس های مختلف بسته بندی شده است

 
نگهداري پسته:

پسته ها معمولاً با پوست استخواني و در محفظه هاي درب دار جهت جلوگيري از آلودگي به حشرات نگهداري مي شود.
پسته هاي با پوست استخواني مي تواند در دماي صفر تا 2/7 درجه سلسيوس به مدت 1 سال و در دماي C ْ 8/17- به مدت 3 سال نگهداري شود. مغز پسته نيز مي تواند در دماي صفر درجه سلسيوس به مدت يكسال و در دماي Cْ 8/17- به مدت 3 سال نگهداري شود (جدول يك).

جدول 1- مدت زمان نگهداري پسته در دماي متفاوت (دماي نگهداري درجه سلسيوس)

نوع محصول 0 تا 2/7 0 8/17- رطوبت نسبي
پسته خام 1 سال - 3 سال 65 تا 70درصد
مغز پسته - 1 سال 3 سال 65 تا 70 درصد
  
 
Pistachio
Nutritional value per 100 g.
(Source: USDA National Nutrient data base) ‎
Percentage of RDA Nutrient Value Principle
29% 557 Kcal Energy
21.5% 27.97 g Carbohydrates
37% 20.60 g Protein
148% 44.44 g Total Fat
0% 0 mg Cholesterol
27% 10.3g Dietary Fiber
    Vitamins
13% 51 µg Foliates
8% 1.3 mg Niacin
10% 0.520 mg Pantothenic acid
131% 1.7 mg Pyridoxine
12% 0.160 mg Riboflavin
72.5% 0.870 mg Thiamin
18% 553 IU Vitamin A
8% 5 mg Vitamin C
150% 22.60 mg Vitamin E-γ
  Electrolytes
0% 1 mg Sodium
22% 1025 mg Potassium
    Minerals
11% 107 mg Calcium
144% 1.3 mg Copper
52% 4.15 mg Iron
30% 121 mg Magnesium
52% 1.2 mg Manganese
54% 376 mg Phosphorus
13% 7 µg Selenium
20% 2.20 mg Zinc
    Phyto-nutrients
-- 332 µg Carotene-β
-- 0 µg Crypto-xanthin-β
-- 0 µg Lutein-zeaxanthin